fbpx

Cygara

Z czego zbudowane jest cygaro?

4 stycznia 2019

O definicji i genezie słów kilka

Według definicji encyklopedycznej cygaro to zwinięte razem, sfermentowane, odżyłowane i wysuszone liście tytoniu, w ogólnym ujęciu mające przybliżony kształt rurki, sklejone klejem roślinnym, służące do palenia.

Uprawa liści tytoniowych odpowiednich do produkcji cygar to proces długi i składający się z wielu etapów. Jednym z istotnych czynników jest posiadanie odpowiednich nasion, ponieważ, mimo że tytoń to według botaników Nicotiana tabacum, roślina jednoroczna z rodziny psiankowatych, istnieje wiele odmian tej rośliny. Jedne z nich nadają się do wytworzenia liści okrywowych, inne wykorzystuje się do komponowania blendu, czyli miksu smaków i zapachów, jakie odczuwamy podczas palenia, nie mają za to walorów wizualnych. Obszar Ameryki Środkowej z przylegającymi kawałkami obu Ameryk idealnie nadaje się do uprawy tytoniu, nadającego się do produkcji cygar. Na Kubie, w Nikaragui, Meksyku, Dominikanie, czy Hondurasie klimat jest na tyle korzystny, że można cały cykl powtarzać dwukrotnie w ciągu roku.

Jak wybrać odpowiednie cygaro?

Jednym z ważnych kryteriów doboru cygara jest sposób jego wykonania. Droższe cygara – typu premium – są wykonywane ręcznie z całych liści tytoniu. Wkładka wykonana z takich liści określana jest mianem Long Filler. Tańsza wersja cygarowej wkładki cygar, w dalszym ciągu wykonywanych ręcznie, to Medium Filler, Mixed Filler. Takie cygaro zwijane jest z części całych liści oraz z dłuższych ścinek pozostałych po produkcji cygar premium.
Obie kategorie cygar powinny być opisane na pudełku, a czasami na pierścieniu słowami: Hand made, Hecho a mano, Totalmente a mano.

Najtańsze cygara produkowane są w sposób maszynowy. Ścinki liści znajdujące się we wkładce nie nadają się po prostu do zwinięcia ręcznego. Taką wkładkę określa się mianem Short Filler. Do owinięcia takiego cygara wykorzystuje się często papier wykonany z tytoniu (robi się go w taki sam sposób jak normalny papier, z papki zmielonych liści tytoniowych).

O fenomenie Torcedores

Ręcznym wytwarzaniem cygar zajmują się Torcedores (zwijacze cygar). W zależności od doświadczenia, umiejętności i lat przepracowanych w zawodzie, podzieleni są na kilka kategorii. Zwijacze, szczególnie kubańscy, lubią szczycić się swoją kategorią. Sprawny torcedore potrafi dziennie zwinąć od 60 do 150 cygar. Na Kubie torcedores, a właściwie torcedoras (w tym zawodzie ostały się praktycznie prawie same kobiety) podzieleni są na 5 kategorii. Kategoria 5 (nie ma obecnie niższych kategorii. Służyły kiedyś do rozróżniania stopnia przyuczenia do zawodu) zwija wyłącznie cygara na rynek krajowy. Kategoria 6 zwija małe cygara, 7 – małego i średniego formatu włączając w to figurado, 8 – wszystkie formaty i kształty. 9 kategoria jest zarezerwowana dla najbardziej doświadczonych. Według Barbary Canedo Valdés, pracownicy firmy Habanos SA, nie ma obecnie żadnego torcedore z kategorią dziewiątą.

Hiszpańskie korzenie

Prawie całe nazewnictwo dotyczące budowy, koloru, sposobu zwinięcia i formatu (rozmiaru) cygara wzięło się z języka hiszpańskiego. Stało się tak dlatego, że przez wieki uprawą tytoniu cygarowego oraz produkcją cygar zajmowali się ludzie mówiący po hiszpańsku. Jednakże obecnie cechy cygar określamy językiem angielskim, uniwersalnym językiem międzynarodowego handlu.

Wygląd i budowa cygar

Wielkość i kształt cygara określamy wspólnym mianem vitola. Wielkość, czyli rozmiar cygara określają zazwyczaj dwa parametry: średnica (ring) mierzona w jednostkach odpowiadających 1/64 cala oraz długość mierzona w calach. Były próby podawania tych wartości w milimetrach i centymetrach ale nie przyjęły się szeroko.
Ze względu na kształt cygara mamy dwie grupy: Parejo i Figurado. Parejo to cygara, których najprościej rzecz ujmując, średnica nie zmienia się. I druga zasada: Wszystkie cygara, które nie są Parejo, nazywamy Figurado.

Każde cygaro składa się z trzech elementów: Stopy (foot), korpusu i głowy (head). Na głowę cygara naklejany jest kapturek zapobiegający rozwinięciu. Od strony głowy cygaro otwieramy (obcinamy lub wyrzynamy delikatnie końcówkę), od strony stopy cygaro zapalamy.

Z reguły blisko głowy cygara znajduje się papierowy pierścień, na którym znajdują się oznaczenia producenta oraz linii cygar (linia to zbiór różnych vitoli wykonanych z tego samego blendu tytoniowego (mieszanka różnych tytoni wchodząca w skład cygara)) oraz oznaczenie konkretnej vitoli. Czasami producenci owijają cygaro dodatkowymi pierścieniami, cienką ścinką drzewa cedrowego, bądź owijają cygaro w pobliżu stopy jedwabną wstążką.

Patrząc do środka cygara na wierzchu mamy wrapper (pokrywa, owijacz) – specjalnie wyselekcjonowany liść o maksymalnych walorach wizualnych nadający cygaru wygląd, głębiej znajduje się binder (zawijacz) – liść „trzymający” liście tytoniu w całości, nie pozwalający się im rozwinąć i nadający cygaru docelowy kształt, w samym środku znajduje się filler (wkładka) – jest to zasadnicza część cygara, mieszanka liści mocno zwiniętych, stanowiąca o smaku i mocy cygara. Każda z wymienionych części cygara może składać się z liści pochodzących często z odległych rejonów świata. Razem stanowią unikalną kompozycję smaków i aromatów.

Cygara określamy również po kolorze wrappera. Cygara o charakterystycznym zielonkawym odcieniu (uzyskiwany ze świeżo zebranych liści poprzez ich gwałtowne wysuszenie z pominięciem procesu fermentacji) to Candela, inaczej Double Claro. Claro – wrapper o bardzo jasnym odcieniu beżu. Natural – liść o jasnym odcieniu brązu. Colorado Claro, Colorado, Rosado – brązowy, rdzawo-brązowy liść, często o woskowym połysku.

Colorado Maduro, Maduro – kolor ciemno-brązowy, koloru palonego kakao. Liście poddane najczęściej dwukrotnej fermentacji.Tańsza wersja to liście sztucznie barwione, w trakcie palenia mocno brudzą palce.

Oscuro, Double Maduro – bardzo ciemny odcień brązu, prawie czarny. Charakterystyczna oleista, szorstka faktura liścia. Oscuro uzyskiwany jest w wyniku wielokrotnej fermentacji.

Triple Maduro – najciemniejsza wersja owijacza, czarna. Wytwarzany w bardzo czasochłonnej procedurze wielokrotnej fermantacji. Dos Capas, Tres Capas to owijacz wykonany z dwóch lub trzech liści różnego, najczęściej kontrastującego ze sobą koloru.

O rozmiarach i formatach cygar, czyli vitolach powiemy sobie następnym razem (a zapewniam, że jest co opowiadać!) 🙂

Avatar

Autor

Jacek Schmidt

Dr Jacek Schmidt. Fizyk, filozof, grafik, gemmolog, fajczarz, autor 2 książek o fajce: „Fajka turniejowa”, „Fajka – powtórne narodziny”. Członek społeczności fajczarskiej o wielu zasługach zarówno dla rodzimej jak i światowej kultury palenia fajki.